توان‌خواهی صرفاً به معنای توجه به محدودیت‌های جسمی افراد نیست؛ بلکه رویکردی است که بر حفظ کرامت، استقلال، کیفیت زندگی و استفاده از ظرفیت‌های فردی افراد دارای محدودیت تأکید دارد. بر اساس این رویکرد، بیماری یا حادثه و پیامدهای ناشی از آن، نباید به حذف فرد از زندگی روزمره و اجتماعی منجر شود؛ بلکه فراهم کردن حمایت‌ها و خدمات لازم برای ادامه زندگی و افزایش توانمندی فرد، اهمیت پیدا می‌کند.
 

برای فردی که بر اثر بیماری یا حادثه دچار ازپاافتادگی شده است، نیاز به مراقبت، توان‌بخشی، درمان و گاهی استفاده از تجهیزات و خدمات متناسب با شرایط جسمی، می‌تواند بخش تازه‌ای از زندگی او و خانواده‌اش را شکل دهد. تأمین بخشی از این نیازها، علاوه بر کمک به فرد، می‌تواند از فشار مراقبتی و اقتصادی واردشده بر خانواده نیز بکاهد.
 

در همین راستا، صندوق حمایت و بازنشستگی آینده‌ساز در مقررات خود «حق ازپاافتادگی» را پیش‌بینی کرده است. بر اساس این مقررات، بازنشستگان و همسر و فرزندان تحت تکفل آنان که به علت وقوع حادثه یا بیماری ازپاافتاده شده باشند، پس از تکمیل فرم درخواست و تأیید کمیسیون پزشکی صندوق آینده‌ساز، مشمول دریافت این مزیت می‌شوند.
 

حق ازپاافتادگی به‌صورت ماهانه و معادل ۵۰ درصد حداقل حقوق بازنشستگی عادی در همان سال پرداخت می‌شود. این حمایت می‌تواند بخشی از هزینه‌های مرتبط با مراقبت، درمان، توان‌بخشی و سایر نیازهای فرد را در شرایط ازپاافتادگی تأمین کند و امکان دسترسی بیشتر او به حمایت‌های مورد نیاز را فراهم آورد.
 

بر اساس آمار صندوق، تا پایان سال ۱۴۰۴، ۴۳ نفر از بازنشستگان و همسر و فرزندان تحت تکفل آنان از حق ازپاافتادگی برخوردار بوده‌اند. صندوق آینده‌ساز نیز در سال گذشته با پرداخت ۵۱ میلیارد و ۴۹۳ میلیون ریال حق ازپاافتادگی، از این افراد حمایت کرده است.
 

حق ازپاافتادگی از مزایای اختصاصی صندوق حمایت و بازنشستگی آینده‌ساز است که در سایر صندوق‌های بازنشستگی پیش‌بینی نشده است. پیش‌بینی چنین مزیتی، نشان‌دهنده توجه صندوق به شرایط متفاوت اعضا و خانواده‌های آنان و ضرورت حمایت از فرد در شرایطی است که بیماری یا حادثه، توان حرکت و استقلال او را تحت تأثیر قرار داده است. این حمایت می‌تواند در کنار مراقبت و توان‌بخشی، به فرد و خانواده او برای سازگاری بهتر با شرایط جدید زندگی و حفظ کیفیت و کرامت زندگی کمک کند.